Tutturulamayan Enflasyon Hedefi

Enflasyon hedeflemesi, Merkez Bankasının nihai hedefi olan fiyat istikrarının sağlanması ve sürdürülmesi amacına yönelik olarak para politikasının makul bir dönem (kısa, orta veya uzun dönem) için belirlenen sayısal bir enflasyon hedefi ya da hedef aralığına dayandırılması ve bunun açıklanması şeklinde tanımlanabilen para politikası uygulamasıdır.

İlk kez 1990 yılında Yeni Zelanda’da uygulanmaya başlanan enflasyon hedeflemesi politikası, 18 yılda yaklaşık 30 yılda ülke tarafından uygulanmaya başlanmıştır. Enflasyon hedeflemesi uygulayan gelişmiş ve gelişmekte olan bir çok ülke, enflasyon oranını fiyat istikrarı sayılan % 1-3 seviyelerine indirmiştir. Uygulanan para politikasının başarısında muhakkak ki Merkez Bankası‘nın bağımsızlığının ve Merkez Bankası’nın şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerinin önemi büyüktür. Yeni Zelanda enflasyon hedeflemesinin kurumsal alt yapısını oluşturarak uygulayan ilk ülke olması nazarıyla bu alanda birçok araştırmaya konu olmuştur. Enflasyon hedeflemesi konusunda en çok araştırmayı Columbia Üniversitesinden Fraderic S. Mishkin ve Princeton Üniversitesinden Lars E.O. Svensson yapmıştır.

Türkiye’de de Kasım 2000 ve Şubat 2001 krizlerinin ardından Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı adı altında 2002-2005 yılları arasında örtük enflasyon hedeflemesi uygulamaya başlamıştır. Örtük enflasyon hedeflemesi, enflasyon hedeflemesi politikasına yakınsama olarak tanımlanabilir. Bu dönemde, 2002 yılı öncesi % 50 seviyelerinde olan enflasyon oranın makul bir seviyeye indirilmesi ve enflasyon hedeflemesine geçmek için gerekli olan diğer şartların gerçekleştirilmesi hedeflenmiştir.

Açık enflasyon hedeflemesine geçilen 2006 yılı öncesinde enflasyon oranı % 7.7 gibi makul bir seviyeye indirilmiş, Merkez Bankasının bağımsızlığı konusunda yasal düzenlemeler yapılmıştır. Fakat enflasyon hedeflemesinin önemli ön şartlarından birisi olan güçlü mali piyasalar ve düşük mali baskınlık Türkiye’de enflasyon hedeflemesine geçmeden önceki dönemde mevcut değildir. Bu da uygulanacak politika açısından önemli bir sorun teşkil edecektir.

2006 yılında enflasyon hedeflemesi uygulamaya başlayan Türkiye, ilk yıl için enflasyon hedefini % 5 olarak belirlemiştir. Sonraki yıllarda ise 2007 ve 2008 yılları için hedef % 4 ve % 4 olarak belirlenmiştir. Açık enflasyon hedeflemesi uygulamaya başlanılan ilk iki yılda hedeflenen enflasyon oranı tutturulamamış ve 2006 ve 2007 yılları için sırasıyla enflasyon % 9.6 ve % 8.4 olarak gerçekleşmiştir. Hedeften sapmanın nedenleri arasında işlenmemiş gıda mamullerindeki aşırı artış, enerji fiyatlarındaki artış ve Merkez Bankası başkanının seçilmesindeki zamanın uzaması gösterilebilir.

2008 yılı için ise yılsonu enflasyon beklentileri % 10 seviyelerine çıkmıştır. Bunun nedeni olarak ilk iki yılda hedeflenen enflasyon oranının tutturulmaması, 2008 yılının ilk 4 ayında meydana gelen petrol fiyatlarındaki ani artışlar ve yine ilk 4 ayda meydana gelen gıda fiyatlarındaki artışlar gösterilebilir. 2008 yılı için hedeflenen % 4′lük enflasyon oranının tutturulamayacağı kesindir. Ancak asıl merak konusu Merkez Bankasının uygulayacağı politika ile enflasyon oranının hangi seviyede gerçekleşeceğidir.

*Yazı bir arkadaşıma ait.

Hoşgeldiniz. Blogda yer alan diğer yazılara gözatmak için Arşiv'e bakabilirsiniz. Yayınlanan yeni yazılardan habedar olmak için RSS Abonesi olabilirsiniz. Rss okuyucu kullanmıyorsanız Email listesine katılmanız yeterli. Teşekkürler

Arama terimleri: açık enflasyon hedeflemesi, enflasyon, enflasyon hedeflemesi, enflasyon oranı, fiyat istikrarı, Fraderic S. Mishkin, Lars E.O. Svensson, merkez bankası, örtülü enflasyon hedeflemesi, para politikası, piyasa

“Tutturulamayan Enflasyon Hedefi” yazısına 2 yorum yapılmış

1. 

   kaan güneş 15 Mayıs 08,12:26

   bence de bu sene enflasyon hedefi tutrululamayacak. çok zor. özellikle mercimek krizinden ve AKP nin kapatılması davasıyla piyasa iyice gerildi. hedefin tuturulması zor.

2. 

   ferhatonair 15 Mayıs 08,21:35

   Bu Konuda fazla söze gerek yok bu işin uzmanı ne demişti zamanında hatırlayalım ”40 Milyar Dolar Faiz Ödüyoruz, AB’ye Girince Düşer Enflasyon” demişti adamımız :)

Yorum yapın

Lütfen: Yorumlarınızın hakaret, küfür, argo veya saldırganvari ifadeler içermemesine dikkat edin. Paragraflar arasında satır boşluğu bırakarak yazmaya ve yorumlarınızın yazıyla alakalı olmasına lütfen özen gösterin. Noktalama işaretlerinden sonra lütfen boşluk bırakın. Yorumlarınız onaylandıktan sonra yayınlanacaktır.